دوازده سال بردگی

وازده سال بردگی

کارگردان: استیو مک کویین

فیلمنامه: جان ریدلی

موسیقی: هانس زیمر

بازیگران: چیوِتل اجیوفور، مایکل فاسبندر، پل جیامتی و برد پیت

تهیه کننده: براد پیت

محصول :آمریکا- انگلستان 2013

 فیلمنامه فیلم بر اساس خاطرات واقعی  سالومون نورثاپ  نوشته شده است.  سال ۱۸۴۱، سالومون نورثاپ (چیوِتل اجیوفور) یک سیاهپوست آزاد است که با همسر و فرزندانش در ساراتوگای نیویورک زندگی می کند. او با نواختن ویولن امرار معاش می کند. یک شب توسط چند نفر اراذل و اوباش اغفال شده، به وسیله آنها مسموم و به‌عنوان برده فروخته می شود. به هوش که می آید، خود را در غل و زنجیر می بیند. سپس به مزارع پنبه در جنوب امریکا برده می شود، جایی که ابتدا توسط یک برده‌دار به نام ویلیام فورد خریده شده و بعد از آن به ادوین اپس (مایکل فاسبندر) فروخته می شود. نورثاپ ۱۲ سال از زندگی خود را به‌عنوان یک برده جنوبی می گذراند  تا اینکه آَشنایی با  یک چوب بر کانادایی باعث رهایی او میشود…

 

برای تماشای فیلم دوازده سال بردگی آشنایی مختصری با تاریخچه  برده داری در آمریکا کمک زیادی در برقراری ارتباط و حس و حال آن دوره به بیننده میدهد.

برده داری در آمریکا عملی قانونی بود که بین سده‌های ۱۷ و ۱۹ میلادی در ایالات متحده انجام می‌شد. برده‌داری پیش از آن نیز تحت استعمار بریتانیا انجام می‌شد. پس از جنگ‌های داخلی، تمایلات ضدبرده‌داری به‌تدریج در ایالات شمالی گسترش پیدا کرد اما در جنوب، توسعه‌ی سریع صنعت پنبه از سال ۱۸۰۰باعث شد که ایالت‌های جنوبی به شدت متکی به برده‌ها شوند و بکوشند تا آن را در سرزمین‌های غربی جدید نیز شایع کنند. ایالات متحده به‌وسیله‌ی خط میسون-دیکسون که مریلند (برده‌دار) و پنسیلوانیا (آزاد) را جدا می‌کرد به دو قطب ایالت‌های برده‌دار و ایالت‌های آزاد تقسیم شده بود.هر چند تجارت بین‌المللی برده در سال ۱۸۰۸ ممنوع شد اما تجارت داخلی در آمریکا همچنان ادامه یافت و باعث شد تا جمعیت برده‌ها تا پیش از ممنوعیت برده‌داری به چهار میلیون نفر برسد. هر چند پس از شکل‌گیری ایالات متحده برخی از رنگین‌پوستان آزاد بودند اما وضعیت برده بودن بیشتر با رنگ پوست افرادی شناخته می‌شد که تبار آفریقایی داشتند. این مسأله باعث شد که نظامی قانونی به وجود آید که در آن نژاد نقش اصلی را بر عهده داشت. بالاخره هنگامی که آبراهام لینکلن با شعار برچیدن برده‌داری در انتخابات ۱۸۶۰ به پیروزی رسید، ایالت‌های جنوبی از اتحادیه خارج شدند تا کنفدراسیون ایالات مؤتلفه آمریکا را تشکیل دهند. خروج از اتحادیه به منزله‌ی آغاز جنگ داخلی بود. این جنگ وضعیت زندگی در جنوب را به هم ریخت زیرا بسیاری از برده‌ها از کشتزارها فرار می‌کردند یا توسط نیروهای اتحادیه آزاد می‌شدند. جنگ به طور مؤثری باعث الغای برده‌داری شد. بعدها در دسامبر ۱۸۶۵ متمم سیزدهم قانون اساسی رسماً نهاد برده‌داری را در ایالات متحده غیرقانونی اعلام کرد.

دوازده سال بردگی را کارگردانی  ساخته که بر خلاف شباهت  اسمش به  استیو مک کویین هنرپیشه سفید پوست  مشهور آمریکایی  دهه شصت و هفتاد میلادی،   یک سیاه پوست  متولد لندن آنگلستان است.  در سال 1984 یک فیلم تلویزیونی  به نام  اودیسه سالمون نورثوب از روی کتاب 12 سال بردگی  و به کارگردانی  گوردن پارکز در آمریکا از کانال  پی.بی . اس  پخش شد.   قبل از این فیلم نیز فیلمهای  زیادی در باره برده داری به خصوص در جنوب آمریکا با مضامین مختلف ساخته شده است.  اما  12 سال بردگی آخرین اثر مک کویین را به جرات میتوان یکی از خوش ساخت ترین  فیلمها با این موضوع قلمداد کرد.  فیلم  از لحاظ زمانی با بازگشت به گذشته و یادآوری خاطرات سالومون و ادامه در زمان حال به پیش میرود.  فیلمساز با هوشمندی فیلم را از ورطه سقوط در کلیشه های معمول سینمای هالیوودی نجات  داده و تلاش کرده تا بی اغراق و تا حد ممکن به اصل داستان وفادار بماند.  طراحی صحنه  ، لباس و دکور   حساب شده  فیلم  به خوبی فضای آن دوره  و  حس و حال  برده داری آن  مقطع تاریخی آمریکا را به تماشاگر القا میکند.  اگرچه شخصا این فیلم را اثری بی عیب و ایراد نمیدانم اما در مجموع از آن به عنوان فیلمی دیدنی نام میبرم. فیلمی که با اشاره به یک دوره ننگ آور جامعه آمریکا با نمایش  خشونت سفید پوستان مذهبی متعصب  ،وجود چنین رفتارهای حاصل از تعلیمات خشک کلیسا در آن دوره را نیز نمایش داده و به انسان عصر امروز یادآوری میکند.  فیلم تصویری از بیگناهی انسان رنگین پوست و ظلم و خشونتی است که از انسان هم نوع خود تنها به خاطر تفاوت رنگ پوستش متحمل میشود.  اگرچه در بین همین سفید پوستان نیز انسانهای معتدل و خوب همچون “ویلیام فورد” اولین ارباب سولومون  و “بس” با بازی برادپیت  که یک چوب بر کانادایی  مخالف تبیعیض نژادی  است  وجود دارند که نشان میدهند در تاریکترین نقاط نیز میتوان روزنی روشن دید. بازیگران فیلم به خصوص چیوجت اجیفورد  در نقش سالومون و مایکل فاسبیندر در نقش اپس ارباب  مذهبی و سادیستی  که با انجیلی در یک دست و شلاقی در دست دیگر خود را مجری دستورات انجیل وتوحش خود میداند  به خوبی از پس نقشهای خود برآمده اند و تنها حضور براد پیت در یک نقش فرعی است ممکن است که بسیاری از طرفداران این ستاره مشهور را با تعجب روبرو کند. براد پیت حضور خاصی در این نقش نداشته و حتی برخی از منتقدان سکانس گفتگوی او با سا لومون را مبنی بر مخا لفتش با رفتارهای خشونت آمیز مرزعه دارها و ارباب ها و برابری سیاهان و سفید ها کمی بی مقدمه و شعاری میپندارند.

استیو مک کویین کارگردان فیلم فعالیتش را با فیلم کوتاه آبجو در سال 1993 آغاز کرد و پس از ساخت 20 فیلم کوتاه اولین اثر بلندش  به نام گرسنه را  در سال 2008 کارگردانی کرد که در محافل سینمایی درخشید و  منجر به ساخت دومین فیلمش به نام شرم در سال 2011 شد.

به هر حال با اینکه در میان  نامزدهای بهترین فیلم امسال شخصا مایل هستم که فیلم مستقل نبراسکا  ساخته الکساندر پین برنده اسکار شود اما با شناختی که از تاریخچه اهدای جوایز آکادمی اسکار دارم بیشترین شانس را به فیلم دوازده سال بردگی میدهم .

دوازده سال بردگی

| Activities, Review |